Sevim Duman Giraş Kuyumculuk olarak 7-8 bin farklı takı çeşidini imal edip Amerikan pazarına ihraç ediyoruz. Finasman desteği alabilirsek Sarıkaya’da 200 kişiye iş  sağlayabiliriz Çünkü bu sektör istihdamı ve ihracatı birlikte artırıyor.

            Aylık  üretim ve ihracat kapasiteniz ne kadar?

Kendi imalatımız gümüşte siparişe göre 20-30 kilo  İhracat açısından  Amerika'da gümüş  pazarı çok daha geniş. Mesela bizim finansman kaynağımız yeterli olsa gümüş ihracatımız aylık 200 kilogramı bulur. Bizim kaynağa ihtiyacımız var Pazar anlamında  hiçbir problemimiz yok  istersek biz eğer kaynağımız olursa  ayda 200 kilo gümüş yerine ayda 200 kilo altın yapabileceğimiz pazarımız hazır bizim imalatıda biliyoruz. Altın imalatıda yapmayı planlıyoruz.ama şu kısıtlı imkanlarla ancak gümüş yapabiliyoruz.

Bizim Sarıkaya’daki hedefimiz  1 Milyon dolar krediyle  200 kişi istihdam etmek istiyoruz.kesinlikle 200 kişi istihdam edeceğiz. Bankalardan   100 bin dolar kredi talebinde bulunduk bu ihracatları iptal etmemek için. Ama onuda alamadık. Sarıkaya’lı ortağım Adnan Taşdemir elinden geldiği kadar bize büyük destek veriyor. Ama ben siparişleri iptal etmek zorunda kalıyorum. Ne yapacağımızı şaşırmış vaziyetteyiz.  20-30 kilo gümüş ihracaatımız ile ancak iki yıl sonra hayal ettiğimiz konuma gelebiliriz.

            Amerika ve Rusya'da çok  büyük pazarımız var imalatı biliyoruz, bu iş sadece  Sarıkaya’nın değil  bölgeninde kalkınmasına çok büyük katkı sağlayacak. Tek isteğimiz bize kredi versinler bizimle ilgilensinler. Şu anda 20 kişiye istihdam sağlıyoruz. Her türlü takı çeşitlerini döküm, pres, şarnel ve halep olarak üretiyoruz. Eski telkari modellerinden yeni moda ürünlere kadar çeşitli dizaynlarımız var. Yaklaşık 7-8 bin modelimiz var diyebiliriz. Bir tek makine zinciri yapmıyoruz. Gümüşten ev eşyasına da bir talep var Amerika'dan. Belki yakında onları da ihraç etmeye başlayacağız.

            Bankaların kuruluş gayesi yatırımcıya finans sağlamak iken üretici ve sanayiciye arkalarını dönmüş durumdalar. Bankalar belki tekstil sektörünü daha yakından tanıdığı için daha rahat kredi verebilirken gümüş  sektörünün dünyadaki yerini ve önemini bizim bankacılar bile bilmiyor. Eğer biz birazcık kredi desteği alabilsek rahatlıkla 200 kişiyi istihdam edebiliriz. Aslında bizim hammaddenin bozulması, kumaşın yanlış kesilmesi gibi bir sorunumuz da yok

            Amerika’daki kardeşleriyle işbirliği halinde  Sarıkaya’lı ortağı Adnan Taşdemir  ile birlikte ilçemizde gümüş  üretimine başlayan Sevim Duman, Amerika pazarına  gümüş  ihraç ediyor. Sarıkaya eski sanayi sitesi yolu üzerinde bulunan fabrikasında 20  kişiyi istihdam eden Duman, finans desteğini aldığı takdirde 200 kişiye istihdam sağlayacak.

            1 milyon dolarlık yatırım yaptılar

100 bin dolar kredi alamıyorlar

Kaç yıldır mücevher, Gümüş  üretimi ve ihracatı ile meşgulsünüz?

Biz, kardeşlerimle beraber mücevher ve gümüş pazarlamaya 1984 yılında başladık. İmalat ile ilgilenmeye başlayalı ise 10 seneyi geçti. ABD'nin önde gelen mücevher toptancılarına sipariş üzerine mal üretiyoruz. Ağabeyim Sadi ve kardeşim Ergün Duman Amerika'da kurdukları Cybele Inc. firması ile altın mamullerinin ön pazarlamasını yapıyorlar. Bir başka şirket Dijaan Int. ile de gümüş ürünleri pazarlıyorlar. 1984’te Türkiye’de mücevver kalıbı yapan insan yoktu,mücevverde kullanılan teknolojide yoktu (tünel fırın,pres vs) o tarihlerde başladılar. Gittiler İtalyada mesela pres model yapacaklarsa pres kalıplarını İtalya'dan getirdiler,makineları İtalya'dan getirdiler böyle başladılar. İlk zamanlar imalatta çok ciddi sorunlar yaşadılar.çünkü burada bu işin üniversitesi yok,ancak böyle çalışarak çıraklık,ustalık şekli ile yapılan bir işti, böyle böyle çok zorluk çekerek bu sektörün teknolojisini,tanıtımını buraya getirdiler. Sonra inanın 1 sene sonra 600 kilo altın siparişi aldı abim Türkiye'ye getirdi. Kendisi Amerika’da  Mücevver ve Gümüş pazarlaması ile ilgileniyor. Sonra her bir firmada bin kişi çalışan bir sektör oluştu mesela Aktaş'ta,Atasay’da bin kişi çalışıyor o zaman bir firmaydı sonra büyüdükçe fabrika oldular, sektörü bu şekliyle kendi imkanlarımızla Türkiye'ye getirdik ve biz bu işi başlattık onun üzerinede yine aynı sadi abim gümüş siparişleride almaya başladı,gümüşü yapmıyorlardı gümüşüde biz yapmak istedik,sonra onlar Pazar araştırması ile alakadar oldular bende burada gümüş imalatı yapmaya çalıştım ilk zamanlar işi bilmediğim için  tabi çok zararlar ettik,ama şimdi  ben hakikaten imalatı çok çok iyi öğrendim ve uzunca bir zaman istanbul'da ürettiğimiz her şeyi Amerikaya gönderdik. 80 kişilik bir kadro ile çalışıyordum istanbul’da ve bütün bunlarıda  her şeyi kendi imkanlarımla yapıyordum, kendi imkanlarımızla hem sektörü öğrendik hem imalatı öğrendik,hemde büyük bir Pazar oluşturduk

   Ortağım Adnan Taşdemir’de İstanbul’da  aynı işi yapıyordu  atölyesi vardı, Krizin ardından Abdan beyle birlikte biz bu işi  alıp  Sarıkaya’ya getirmeye  karar verdik. Adnan Taşdemir, Yozgat’ın destek vereceğini  söyledi ve  biz bütün makineları getirdik buraya yerleştirdik geldiğimiz yerde  Alt yapı sorunu ile karşılaştık,bir sürü sıkıntının içerisine girdik mecburen de Devletin hiçbir yardımı olmadığı için  bizim o kısıtlı 40 bin dolarımızı da burada harcadık  bir kısmı şirkete bir kısmıda mutfak parası oldu. Adnan'da aynı sıkıntıyı yaşıyor. Şimdi biz teşvik kapsamında dördüncü sırada olan illere gitmeyi düşünmeye başladık çünkü devletin teşvik dediği şeylerin hiç birinden biz faydalanamadık. Bilgimiz var ama ulaşamıyoruz. şu anda burada ikinci el olarak hesapladığımız bizim buradaki  yatırım 1 milyon dolardır. Yenisinden bahsetmiyorum. Şimdi bir milyon dolar yatırım yapmış bir firmaya oturup bir hesabını yapsınlar tek bir insanın  istihdamı burada bize  yıllık 300 bin dolar'a mal oluyor sebebini pazara yaptığımız harcamalar ve yatırımlar buraya yaptığımız makine ve sarf malzemeleri ve onların maaşları. Otursun bir hesap etsinler biz devlet değiliz bize bir tek insanın maliyeti 300 bin dolardır yıllık otursun hesabını yapsınlar. 25 senedir bu sektörde imalat yapan  bir insan olarak çok sahip çıkmaları lazım,benim ailemin çoğu Amerika'da ondan sonra ben çıkar Amerikaya giderim. Ben bu sıkıntılara girsem de bu işten vazgeçemiyorum.      Bakın buraya geleli 6 ay oldu, dört haftadır faaliyetteyiz, Sarıkaya’da meslek lisesi okulu var ama iş bulamıyorlar,mezun olmuşlar, ben burdaki gençlerin  bu işi yapacaklarını hayal bile edemezdim inanın her şeyi göze alarak görev verdik. Uyum sağladılar ve öğrendiler, İstanbuldan gelen usta diyor ki,Abla ben kaç yıldır ustayım yemin ederim  o kalem masasına oturmaya cesaret edemem buranın insanında acayip bir zeka var diyor.harika bir şey 20 kilo malı bir mucize netiteci ortaya getirdik ve Amerika'ya ihracat yapıyoruz,ilk ihracatımız 20 kilo. Ve bu kadro çıkarttı bu inanılmaz bir şey.